ایزدی: آیت الله حائری با کنار گذاشتن مرجعیت جلوی سوء استفاده های سیاسی را گرفت


به گزارش خبرنگار اندیشکده خبرگزاری فارس، آخرین بیانیه آیت الله سید کاظم حائری استعفای مرجعیت و توصیه به تبعیت از آیت الله در فقه است. گفت علی خامنه ای بحث های زیادی را در رسانه ها به راه انداخت.

درباره ماهیت این اقدام و جایگاه اقدامات در تشکیلات روحانیت و برخی مسائل مربوط به حجت الاسلام سید سجاد خدایی شدن با فرهنگ و یکی از اعضای دانشگاهی پژوهشکده اندیشه گفت‌وگو کرده‌ایم که در ادامه می‌گوید ما میرویم تو می خوانی


حجت الاسلام ایزاده

اختیار به عنوان مسئولیت خطیر

حجت الاسلام سید سجاد خدایی شدن وی در ابتدا گفت: مقوله «مرجع» در فقه و سنت شیعه به عنوان یک امتیاز و منصب تلقی نمی شود، بلکه به عنوان یک مسئولیت خطیر است که تابع ویژگی های علمی، تقوای (دینی) و اجتماعی خاصی است. البته فردی که روحانی می شود باید این سه جنبه لازم را داشته باشد، یعنی از نظر علمی در جایگاه مناسبی قرار داشته باشد، از نظر شخصیتی دارای ابعاد بزرگی باشد و قدرت رسیدگی به مسائل را از یک طرف داشته باشد. دیدگاه اجتماعی منظره

سه نوع درمان مرجع

وی افزود: با توجه به تعریفی که از ویژگی های مرجعیت دادیم، در طول تاریخ سه نوع مواجهه با آن بوده است: ۱- افرادی که با وجود علم و درک زیاد مرجعیت را به هیچ وجه نپذیرفتند. تحت بار به او آنها نرفتندمثلاً مرحوم محقق بهشتی که بهترین شاگرد آیت الله خویی بود. پس از او انتظار می رفت که او اقتدار را در دست بگیرد اما برعکس شد. او اصلا این مسئولیت را قبول نکرد. ۲- دسته بعدی کسانی هستند که اختیار را می پذیرند ولی در نهایت به دلایل مختلف از جمله انحراف حواس و ذهن آن را ترک می کنند; مثلاً حج آقارضا همدانی با بیان اینکه از روی فراموشی و فراموشی نباید دوباره تقلید کرد. ۳- دسته بعدی مربوط به دانشجویان رسمی و غیر رسمی حقوق می باشد. به با این حال وکلا برخی از بزرگان شاگردان ویژه ای دارند، اما این لزوماً به این معنا نیست که آنها به شاگردان خاص خود اختیار می دهند. به عنوان مثال، شیخ انصاری از شاگردان خاص صاحب جواهر (محمد حسن نجفی) نبوده، اما او اختیارات را به شیخ انصاری تفویض کرده است.

بنی و بن الله

فرهنگ و عضو هیات علمی پژوهشکده اندیشه ادامه داد: آنچه برای فقها مهم است برداشت شخصی آنها از موضوع و پاسخگویی آنها در برابر خداوند است. آیت الله سید کاظم حائری با اینکه از شاگردان شهید صدر بود، نیازی نمی دید که مرجعیت خود را به دیگر شاگردانش یا به این سلسله علمی بسپارد. عمل آنها عملی است بین بصیرت و خداوند که رهبری ایران را به عنوان گزینه ای مطلوب برای پیروان خود برگزید. آیت الله حائری به تعبیری بار و مسئولیتی را که فعلاً در حدی نبود که بپذیرد به کسی که در انجام آن مسئولیت موفق باشد، واگذار کرد.

موضوعی فراتر از درگیری ها و طیف های سیاسی

خدایی شدن وی تصریح کرد: باید اضافه کرد که این موضوع نباید به مسائل سیاسی یا تحقیقات ایران و عراق محدود شود. این موضوع می تواند ما را از اصل قضیه و کارکرد این رویکردها از مسئولان دور کند. سخنان آیت الله حائری درباره مسائل سیاسی عراق خطاب به مقتدی صدر به همین دلیل است. عودت اینکه شاگرد سید محمدصدر بوده و این سخنان سیاسی را از واجبات شرعی می داند و این قسمت از بیان را مختص شرایط آن می داند.

خدایی شدن وی در ادامه با بیان اینکه ممکن است عده ای به قدرت و نفوذ مشکوک باشند که برخی اختیارات را گزینه خوبی می دانند و به همین دلیل در سنین بالا دست از اختیار نمی برند، گفت: بالاتر از همه باید گفت که اقتدار اساساً است. دیر، یعنی معمولاً انسان ۵۰ ساله است یا در ۶۰ سالگی اعلام مرجعیت می کند و دلیلش هم این است که علم جامع دینی دیر کسب می شود. بنابراین اقتدار اساساً در سنین بالا به دست می آید. از سوی دیگر، خرد عقل و عقل ممکن است برای یک دانشمند و عالم در سنین بالا به اوج خود برسد. بنابراین، لازم نیست به آنچه در این بخش از سخنانمان گفته شد فکر کنیم هر کس پیر شد و رفت.

کارکرد علمی و اجتماعی مرجعیت

وی در خصوص کارکرد علمی و اجتماعی مرجعیت افزود: گاهی مرجعیت در حوزه علمی و فقهی خود برای مرجعیت است; یعنی نمی‌تواند همزمان جنبه علمی و اجتماعی را به بالاترین حد برساند، بنابراین همه مراجع نباید لزوماً هر دو بخش را به صورت موازی دنبال کنند. البته ممکن است انسان به تنهایی قدرت اداره امور اجتماعی را نداشته باشد، اما تجهیزات و شرایط او (اداح و عوده) همچنان مستلزم نفوذ اجتماعی اوست. در مورد حذف ارجاعات باید گفت که این از نظر منطقی یک قاعده و از نظر تاریخی استثنا است. در طول تاریخ، کسانی بوده اند که از فقه دست برداشته و یا پیروان خود را به دیگری هدایت کرده اند.

وی تصریح کرد: استعفای آقای حائری شامل جنبه ضعف خلقی و کهولت سن و به گونه ای قابل تخریب است که جریان صدر که با ایشان مرتبط بود بخواهد از اختیارات ایشان سوء استفاده کند و این مضر است. اسلام یعنی وقتی دیدند این مسائل سیاسی به راحتی قابل کنترل نیست، سعی کردند از راه دیگری جلوی ضرر را بگیرند تا جامعه اسلامی ضربه نخورد. البته این نکته را هم باید گفت، تشخیص این امر بر عهده خود مرجع است و هیچکس بر مرجعیت نظارت ندارد.

انتهای پیام/




این مقاله را برای صفحه اول پیشنهاد دهید